Türkiye’de yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen fon krizinde, birikimlerini geri almak isteyenlerin karşı karşıya kaldığı belirsizlik sürüyor. Satış emri vermelerine rağmen ödemelerini alamayan yatırımcıların alacaklarının tasfiye sürecine dahil edilmesi tartışma yaratırken, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay’dan dikkat çeken açıklamalar geldi. Akay, yaklaşık 203 bin yatırımcının 280 milyar TL’yi bulabilecek alacaklarının risk altında olduğunu öne sürerek yetkililerden kapsamlı açıklama istedi.
Cumhuriyet’e konuşan Akay, krizden etkilendiği belirtilen 455 bin 758 yatırımcının önemli bir bölümünün, satış işlemlerini gerçekleştirmesine rağmen parasına ulaşamayan kişilerden oluştuğunu söyledi.
“203 BİN KİŞİ OLDUĞU BİZE İFADE EDİLDİ”
Akay, 17 Eylül saat 13.30’dan önce satış emri veren yatırımcıların da tasfiye kapsamına alındığını belirtti. Bu gruptaki yatırımcı sayısının Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkililerince kendilerine yaklaşık 203 bin olarak aktarıldığını ifade eden Akay, “Bunların sayısının yaklaşık 203 bin olduğu tahmin ediliyor. Bu, SPK yetkilileri tarafından bize ifade edilen kişi sayısı” dedi.
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) verileri üzerinden yaptıkları incelemelerde söz konusu alacakların yaklaşık 280 milyar TL’ye ulaşabileceğini hesapladıklarını belirten Akay, resmi rakamların açıklanmasını istedi. Akay, “Yetkililere bunu soruyoruz. Kişi sayısı ne kadardır? Bunu bize açıklayın. Parasal büyüklüğü ne kadardır? Cevap yok” ifadelerini kullandı.
“SATIŞ EMRİYLE ALACAK KESİNLEŞİYOR”
Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesine dikkat çeken Akay, satış emri sonrasında takas işleminin kesinleşmesiyle yatırımcının alacak hakkının doğduğunu savundu. Akay, “SPK Kanunu’nun 79. maddesi açık ve net bir şekilde satış emri verilip, takasın kesinleşmesi neticesinde bu yatırımcıların alacakları oluşuyor. İlgili yatırım fonlarından alacakları oluşuyor ve kesinleşiyor artık” dedi.
Bu nedenle fiyat oluşmaması veya fonların temerrüde düşmesi gerekçesiyle söz konusu alacakların tasfiye kapsamına alınmasının hukuki açıdan tartışmalı olduğunu ileri sürdü.
YATIRIMCILAR PARALARININ TAMAMINI ALAMAYABİLİR
Fonların tasfiyesi sırasında mevcut varlıkların nakde çevrileceğini ve elde edilen tutarın yatırımcılara dağıtılacağını hatırlatan Akay, bu işlemler sonucunda toplanacak paranın tüm alacakları karşılamayabileceğini söyledi. Akay, “İlgili fonların varlıkları nakde döndürülecek, paralar gelecek. Bu paralar yeterli olursa size ödeyeceğiz. Ne geleceği belli değil” diye konuştu.
Tasfiye sürecinin yatırımcılar açısından önemli bir belirsizlik yarattığını vurgulayan Akay, “Alacaklarının önemli bir bölümünü alamama riskiyle karşı karşıya kalacaklar. Ne kadar ödenecek veya hiç ödenemeyecek? Bu belli değil” ifadelerini kullandı.
“DAVA AÇARLARSA FAİZİYLE GERİ ALIRLAR”
Akay, satış işlemleri kesinleşmiş yatırımcıların alacaklarının ödenmemesinin yargı süreçlerini beraberinde getirebileceğini savundu. “Bu mağdurlar dava açtığı takdirde faizi ile beraber bu paralarını geri alırlar. Kanun böyle” diyen Akay, olası davalarda kamu kaynaklarının da risk altına girebileceğini ileri sürdü.
Daha önce kamu kaynaklarına başvurulmayacağı yönünde açıklamalar yapıldığını hatırlatan Akay, davaların yatırımcılar lehine sonuçlanması halinde ana para, faiz ve yargılama giderlerinin kamuya ek maliyet oluşturabileceğini söyledi.
KÜÇÜK YATIRIMCIYA ÖNCELİĞE DESTEK
Küçük tasarruf sahiplerine ödeme önceliği tanınmasını desteklediklerini belirten Akay, bunun diğer yatırımcıların hak kaybına uğramasına gerekçe olmaması gerektiğini ifade etti.
Akay, “Küçük tasarrufları olanlara öncelik verilmesi gayet doğaldır, ona da karşı değiliz. Ama eşinden, dostundan parayı almış, birkaç kişinin birikimini kendi üstünden buraya yatırmış ve belirli bir büyüklüğe ulaşmış nitelikli yatırımcı da takas kesinliğine güvenerek, kanunlara güvenerek parasını buraya yatırmış” dedi.
Gerçek mağdurların ana paralarının korunması gerektiğini savunan Akay, enflasyon farkının da tasfiye tarihiyle sınırlandırılmayıp fiili ödeme gününe kadar hesaplanmasını istedi.
“MANİPÜLATİF İŞLEMLERE KARIŞANLAR AYIKLANMALI”
Fonlardaki işlemlere bilinçli şekilde katılanlarla yalnızca tasarruflarını değerlendirmek isteyen yatırımcıların birbirinden ayrılması gerektiğini söyleyen Akay, olası manipülasyonlara ilişkin inceleme yapılması çağrısında bulundu. “Manipülatif hareketlere bilinçli olarak girmiş, bu organize işlere planlı programlı girmiş kişiler varsa bunların arasında bunları ayıklayın” diyen Akay, yatırımcı hareketlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumların elinde bulunduğunu belirtti.
Akay, “Ama gerçekten mağdur olmuş, hiçbir şeyden haberi olmayan, çıkan haberlerle yatırdığı parayı geri almaya çalışan mağdurların parasını da sonuna kadar ödeyin” ifadelerini kullandı.
DENETLEYİCİ KURUMLARA HESAP VERME ÇAĞRISI
Fon krizinin ortaya çıkmasında denetim ve gözetim mekanizmalarının rolünün de araştırılması gerektiğini vurgulayan Akay, SPK, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Takasbank, TEFAS ve Borsa İstanbul’un sorumluluklarının incelenmesini istedi. Akay, “Bu işten zamanında önlem almayan denetleyici, düzenleyici kurumlar kim varsa bunların hesap vermesi gerekiyor” dedi.
Devlet Denetleme Kurulu tarafından yürütülen incelemenin gecikmeden tamamlanmasını isteyen Akay, sorumluluğu bulunan kamu görevlileri ve özel sektör temsilcilerinin tespit edilmesi gerektiğini söyledi.
“GÖNÜLLÜ ÖDEME YETERLİ DEĞİL”
Fon işlemlerinden yüksek kazanç elde ettiği belirlenen kişilerden gönüllülük esasına göre tahsilat yapılmasını da eleştiren Akay, bu uygulamanın tek başına yeterli olmayacağını savundu.
“İsteğe bağlı ödeme neye göre isteğe bağlı?” diye soran Akay, elde edilen kazancın bir bölümünün geri verilmesinin olası hukuki veya cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaması gerektiğini belirtti.
Manipülatif işlemlere karıştığı tespit edilen kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasını isteyen Akay, hukuki koşulların oluşması halinde mal varlıklarına el konulmasını ve bu varlıklardan sağlanacak gelirlerin mağdurlar için kullanılmasını önerdi.
Yurt içi ve yurt dışındaki varlıkların da araştırılması gerektiğini belirten Akay, tahsil edilen tutarların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki ilgili hesaplarda toplanmasını istedi.
“SÜREÇ ŞEFFAF BİÇİMDE AÇIKLANMALI”
Tasfiye işlemlerinin kamuoyundan gizlenmemesi gerektiğini vurgulayan Akay, tahsilat miktarlarının ve alınan önlemlerin düzenli olarak paylaşılmasını talep etti.
Kaç kişiden ne kadar tahsilat yapıldığı, hangi mal varlıklarına el konulduğu ve yatırımcılara ne kadar ödeme gerçekleştirildiği gibi bilgilerin açıklanmasını isteyen Akay, “Bütün bunların uygulanması gerekiyor. Belirli aralıklarla da kamuoyunun mutlaka aydınlatılması gerekiyor” dedi.
KAMU KURUMLARININ FONLARDAKİ PARALARINI SORDU
Akay, fon krizinin yalnızca bireysel yatırımcılar açısından değil, kamu kurumlarının yatırımları bakımından da incelenmesi gerektiğini söyledi.
İşsizlik Sigortası Fonu’nun yıl sonu varlık büyüklüğünün yaklaşık 883 milyar TL olduğunu belirten Akay, bu tutarın yaklaşık binde 43-44’ünün söz konusu piyasalarda değerlendirilmiş olması durumunda yaklaşık 3,8 milyar TL’lik bir büyüklüğün gündeme gelebileceğini ifade etti.
Akay, “Bunların paraları nerede? Takıldı mı, battı mı? Durum nedir? Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının da aynı şekilde varlıkları var. Tüm bunların da ortaya çıkarılması gerekiyor” dedi.
MECLİS ARAŞTIRMASI İSTEDİ
Fon krizinin bütün yönleriyle araştırılması için TBMM bünyesinde araştırma komisyonu kurulması çağrısında bulunan Akay, hem yatırımcıların haklarının korunmasını hem de sorumluların belirlenmesini istedi.
Akay, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Halkın beklediği; somut, ciddi, şeffaf bir şekilde bu işin üstüne gidilmesi, devlet tarafından belirli aralıklarla bilgilendirilmesi ve paralarının en azından ana para ve enflasyon farkıyla kendilerine ödenmesi. Biz de bunun takipçisiyiz.”
